خیلی از افرادی که به فکر ترک سیگار افتاده اند یا حتی آن هایی که کنجکاو هستند، اولین سوالی که به ذهنشان می رسد این است: «فرق ویپ با سیگار چیست؟» شاید از بیرون، هر دو شبیه به هم به نظر برسند؛ وسیله ای که دود (یا بخار) تولید می کند و کاربر آن را می کشد. اما واقعیت این است که این دو، از پایه و اساس با هم تفاوت های فاحشی دارند.
اگر شما هم درگیر این سوال هستید، جای درستی آمده اید. این مقاله رو نه یک تبلیغ، بلکه یک راهنمای کامل و بی طرفانه در نظر بگیرید. قراره با هم ریزترین تفاوت های ویپ و سیگار رو از نظر علمی، تجربی و بهداشتی بررسی کنیم تا بتونید با آگاهی کامل تصمیم بگیرید.
یک نگاه از بالا: تفاوت در هسته اصلی
بیایید قبل از پرداختن به جزئیات، یک تعریف سریع و کلی داشته باشیم:
سیگار (سیگار تنباکویی): یک لوله کاغذی است که با تنباکوی خرد شده پر شده است. با آتش زدن آن، تنباکو می سوزد و دود تولید می کند. این دود حاوی هزاران ماده شیمیایی است که کاربر آن را استنشاق می کند.
ویپ (Vape) یا سیگار الکترونیکی: یک دستگاه الکترونیکی است که یک مایع مخصوص (ای-لیکوئید یا جوس) را حرارت می دهد تا به بخار تبدیل شود. این بخار است که توسط کاربر استنشاق می گردد. هیچ فرآیند سوختنی در کار نیست.
حالا که پایه قضیه رو فهمیدیم، بریم سراغ جزئیات جذاب تر.
تفاوت شماره ۱: سوختن در مقابل تبخیر شدن (مهم ترین فرق)
این، بزرگ ترین و اساسی ترین تفاوت است که تقریباً همه تفاوت های دیگر از آن ناشی می شود.
سیگار (عمل سوختن): وقتی شما نوک سیگار را آتش می زنید، یک واکنش شیمیایی پیچیده به نام «احتراق» یا سوختن رخ می دهد. این واکنش دمای بسیار بالایی (در حدود ۹۰۰ درجه سانتی گراد در نقطه حرارت) ایجاد می کند. در این حرارت، نه تنها نیکوتین آزاد می شود، بلکه هزاران ماده شیمیایی دیگر نیز از سوختن تنباکو و کاغذ و افزودنی ها به وجود می آیند. به این مواد «تار» یا قطران می گویند که عامل اصلی سرطان و بیماری های ریوی است.
ویپ (عمل تبخیر): در دستگاه ویپ، یک باتری انرژی لازم را به یک کویل (سیم پیچ) کوچک می رساند. این کویل گرم شده و مایع داخل پن (کارتریج) یا تانک را به نقطه جوش می رساند. از آنجایی که این مایع معمولاً حاوی «پروپیلن گلیکول» و «گلیسیرین گیاهی» است، در دمای نسبتاً پایین (حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه سانتی گراد) به بخار تبدیل می شود. در این دما، هیچ سوختنی رخ نمی دهد و فقط ماده از حالت مایع به گاز تغییر می کند.
نتیجه گیری این بخش: سیگار یک فرآیند مخرب سوختن است، در حالی که ویپ یک فرآیند کنترل شده تبخیر است. این یعنی نفس کشیدن در دود ناشی از آتش، با استنشاق بخار ناشی از حرارت دادن یک مایع، کاملاً متفاوت است.
تفاوت در مواد تشکیل دهنده: دود در مقابل بخار
این تفاوت مستقیماً از تفاوت قبلی نشأت می گیرد.
مواد داخل سیگار:
سیگارهای حاوی تنباکو، نیکوتین و بیش از ۶۰۰۰ ماده شیمیایی دیگر هستند. هنگام سوختن، این تعداد به بیش از ۷۰۰۰ ماده شیمیایی می رسد که حداقل ۷۰ مورد از آن ها مواد سرطان زای قطعی هستند. معروف ترین این مواد عبارتند از:
تار (قطران): عامل اصلی ایجاد سرطان ریه و بیماری های انسدادی ریه. همان ماده قهوه ای چسبناکی که ریه های سیگاری ها را می پوشاند.
مونوکسید کربن: گازی سمی که جای اکسیژن را در خون می گیرد و باعث مشکلات قلبی و عروقی می شود.
سیانید هیدروژن، فرمالدهید، بنزن و آمونیاک: تنها نمونه هایی از ده ها ماده سمی و خطرناک دیگر.
مواد داخل ویپ:
مایع مورد استفاده در ویپ ها که به آن «ای-جوس» یا «جوس ویپ» می گویند، معمولاً از تنها ۴ ماده اصلی تشکیل شده است:
پروپیلن گلیکول (PG): یک حلال بی رنگ و بی بو که در بسیاری از محصولات غذایی و آرایشی استفاده می شود و برای استنشاق توسط FDA تایید شده است.
گلیسیرین گیاهی (VG): یک مایع شیرین و غلیظ که از روغن های گیاهی گرفته می شود و مسئول تولید بخار غلیظ تر است.
نیکوتین (اختیاری): میزان نیکوتین در این مایعات قابل انتخاب است (از بالا تا صفر). منبع آن هم تنباکو است، اما به شکل خالص شده.
طعم دهنده های غذایی: این طعم دهنده ها برای مصارف خوراکی مجاز هستند و تنوع بسیار گسترده ای از میوه ها تا دسرها را شامل می شوند.
نکته کلیدی: در ویپ، شما آن ۷۰۰۰ ماده شیمیایی ناشی از سوختن را دریافت نمی کنید. البته این به معنای «بی خطر کامل» بودن ویپ نیست، اما به طور قطع کم خطرتر از ادامه کشیدن سیگار است. مطالعات متعددی از جمله از سازمان بهداشت عمومی انگلستان این موضوع را تایید کرده اند.
تفاوت در تجربه کاربری و احساس
این بخش کاملاً به سلیقه شخصی برمی گردد.
سیگار: طعم و حس خاص خودش را دارد. برای بسیاری، حس سوزاندن ته گلو (هیت) و طعم تنباکوی سوخته، بخشی از لذت آن است. اما بوی آن روی لباس، مو و محیط می ماند و برای بسیاری آزاردهنده است.
-
ویپ: یک تجربه کاملاً قابل تنظیم است. شما می توانید:
میزان نیکوتین را خودتان انتخاب کنید (از نیکوتین بالا برای رفع داغی شدید تا بدون نیکوتین فقط برای لذت بردن از طعم و بخار).
از بین صدها طعم مختلف، مورد علاقه خود را انتخاب کنید.
میزان «هیت» (ضربه به گلو) و حجم بخار را با تنظیمات دستگاه و انتخاب مایع مناسب کنترل کنید.
تقریباً هیچ بوی مزاحمی تولید نمی کند و بخار آن پس از چند ثانیه در هوا محو می شود.
تفاوت در هزینه و قیمت تمام شده
محاسبه هزینه همیشه جالب است!
سیگار: یک هزینه ثابت و رو به افزایش دارد. شما هر روز باید یک پاکت جدید بخرید. در بلندمدت، این هزینه می تواند بسیار سنگین شود، به خصوص با افزایش مالیات بر سیگار.
ویپ: هزینه آن بیشتر در ابتدا است. یعنی شما باید یک بار برای خرید دستگاه starter kit هزینه کنید که می تواند قیمت های مختلفی داشته باشد. پس از آن، هزینه اصلی شما خرید مایع و گاهی تعویض coil (سیم پیچ) خواهد بود. در مقایسه با خرید روزانه سیگار، معمولاً در بلندمدت مقرون به صرفه تر تمام می شود.
تاثیر بر سلامت اطرافیان: دود دست دوم در مقابل بخار دست دوم
این یکی از مهم ترین تفاوت ها از نظر اجتماعی است.
دود دست دوم سیگار: به شدت خطرناک است و شامل همان مواد سرطان زا و سمی. استنشاق غیرارادی این دود توسط اطرافیان (به خصوص کودکان) می تواند باعث بروز آسم، عفونت های گوش، سندرم مرگ ناگهانی نوزاد و سرطان ریه شود.
بخار دست دوم ویپ: تاکنون تحقیقات نشان داده اند که بخار خارج شده از ویپ، اگرچه کاملاً بی خطر نیست، اما به مراتب سطح پایین تری از مواد سمی دارد و خطر آن برای اطرافیان در مقایسه با دود سیگار ناچیز است. سازمان بهداشت عمومی انگلستان اعلام کرده است که هیچ خطری از بخار دست دوم برای سلامت افراد حاضر در محیط شناسایی نشده است.
منبع: رویال ویپ https://royalvape2.com